Renk Körlüğü

Renk Körlüğü Nedir?

Göz hastalıkları arasından en çok bilinenlerinden biri olmasına rağmen renk körlüğü hakkında bilinenler oldukça azdır. Bu yazıda renk körlüğünün ne olduğu, semptomları, çeşitleri ve ne gibi tedavilerin kullanıldığından bahsedeceğiz.

Renk körlüğü bir görme bozukluğudur, aslında gerçek bir körlük değildir. Bazı renklerin görülmesinde sorun yaşandığı anlamına gelir. Renk körü olan insanlar sorun yaşadıkları renklere sahip objeleri görebilirler, sadece renklerini ayırt edemezler. Renk körleri arasında kırmızı ile yeşili ya da sarı ile maviyi ayırt edemeyenler bulunur. Genetik bir hastalıktır ve daha çok erkeklerde görülür.

X kromozomu üzerinden aktarılan çekinik bir gen olduğu için renk körlüğü erkeklerde çok daha fazla görülür. Renk körlüğü oranı erkeklerde yüzde sekiz iken kadınlarda bu oran yüzde birin altındadır. Kadınlarda çok daha az sayıda görülmesine rağmen kadınlar taşıyıcı olabilirler.

Renk körlüğünün bir tedavisi yoktur. Fakat renk körlerine gündelik hayatta yardımcı olacak pek çok araç geliştirilmiştir. Erken teşhis sayesinde ilkokulda renk körlüğü olan çocuklara yönelik eğitim verilebilir, böylece renkleri ayırt edemeseler de hangi renk olduğunu bilebileceklerdir. Bunun için özel eğitim metodları gerekebilir. Ayrıca yetişkinlere yönelik yeşil ve kırmızı renk körlüğüne sahip olanlara çok parlak ışıkta kullanılabilecek özel lensler de bulunur. Bütün bunların yanında günümüzde yaygınlaşan akıllı telefonlar sayesinde renk körlerine yardımcı olacak uygulamalar da bulunmaktadır. Bu uygulamalar sayesinde fotoğrafını çektikleri objelerin renklerini öğrenebilirler.

Kırmızı ve yeşilin ayırt edilemediği renk körlüğü sarı ve mavi renk körlüğünden çok daha fazladır. Renk körlüğü kişilerin hayatını yüksek derecelerde etkilemez. Gündelik hayatta meyvelerin olgunlarını seçme ya da trafik ışıklarını okuma konusunda zorluk çekebilirler fakat bunların dışında herkes gibi hayatlarını sürdürebilirler. Renk körü insanların yapamayacakları şeyler arasında pilotluk, tren sürücülüğü ve askeri alanlarda çalışma yer alıyor. Bunların dışında her şeyi yapabilirler. Ressam olmak da buna dahildir. Pek çok ünlü ressamın günümüzde renk körü olduğu düşünülüyor.

Semptomlar ve İşaretler

Renk körlüğü kimi zaman çok ileri yaşlara kadar teşhis edilmeyebilir. Fakat hayatınızda sık karşılaştığınız bazı işaretler sayesinde semptomları yaşayıp yaşamadığınızı anlayabilirsiniz. Örneğin gündelik hayatta çevrenizdekilerden renkler konusunda sıklıkla uyarı alıyorsanız renk körü olabilirsiniz. Renk körü olmak için kırmızı ve yeşili tamamen görememeye gerek yoktur. Kimi renk körleri bu renkleri çok daha soluk olarak görebilir. Bu da teşhisi zorlaştırabilir.

Renk körlüğü basit bir test ile teşhis edilebilir. Eğer renk körlüğüne sahip olduğunuzdan şüpheleniyorsanız göz doktorunuzdan randevu almalısınız. Kısa süren basit bir test ile doğru sonuçlara ulaşabilirsiniz.

Nedenleri

Renk körlüğü kalıtsal ve doğuştan gelen bir hastalıktır fakat kimi vakalarda sonradan da oluştuğu görülebilir. Sonradan meydana gelen renk körlüğünde Plaquenil gibi ilaçların kullanılması olabilir. Organik solventlerle temas da sonradan meydana gelen renk körlüğünün nedenlerinden biridir.

Kalıtsal olan renk körlüğününse üç ayrı türü vardır. Fakat en yaygınları aşağıda anlatacaklarımızdır.

  1. Monokromasi

Tam renk körlüğü de denir. Buna sahip olan kişiler bütün renkleri ayırt etmekte zorluk çekerler. Dünyayı siyah beyaz bir televizyon izliyormuşçasına görürler. Monokromasi gözde konik pigmentlerin eksikliğinden kaynaklanır. İki ya da üçünün eksik olduğu durumlarda monokromasi gerçekleşir. Konik monokromasi iki ayrı tür dikromasiye sahip olunmasıyla da meydana gelebilir.

  1. Dikromasi

Kalıtsaldır. Cinsiyete bağlı, erkekleri daha çok etkileyen bir hastalıktır.

Protanopya: Bu hastalık kırmızı retina fotoreseptörlerinin yokluğundan kaynaklanır. Protanopya sahibi insanlar mavi ve yeşil renkleri ayırt edemezler. Aynı şekilde kırmızı ve yeşili ayırmakta da zorlanırlar.

Başka Nedenler

Renk körlüğünün başka nedenleri olabilir. Beyinde ya da retinada meydana gelebilecek hasarlar yetişkinlerde renk körlüğüne sebep olabilir. Kazalar ya da başka travmalar beyinde şişmeye sebep olursa bu retinada hasar oluşmasına sebep olabilir. Maalesef ki bu hasarlar meydana geldikleri gibi kendilerini belli etmezler. Bazen yıllar sonra görülen hasarın etkisi renk körlüğü olarak ortaya çıkabilir.

Diyabet ve A vitamini eksikliği de sonradan meydana gelen renk körlüğüne sebep olabilir. Renkleri daha öncekine göre daha soluk görüyor, kırmızı ve yeşili ayırt edemiyorsanız vakit kaybetmeden doktorunuza başvurun.

Teşhis

Renk körlüğü teşhisi oldukça kolaydır. Teşhis için yapılan testlerden en ünlüsü Ishihara renk testidir. Bu test daha çok kırmızı ve yeşil ayrımı yapılıp yapılmadığını görmek için yapılır. Ishihara testinde küçük noktacıklardan oluşturulmuş numaralar yer alır. Kişinin hangi rakamları gördüğüne göre görme yetileri ortaya çıkar. Testin pek çok farklı varyasyonu vardır. Tek sorunu henüz sayıları bilmeyen küçük çocuklarda pek bir işe yaramamasıdır. Erken yaşta renk körlüğü teşhisi çocukların öğrenme metodlarında değişiklik gerektirdiği için Ishihara testelerinin rakamlar yerine şekillerle hazırlanmış olanları da bulunur.

Dünyanın pek çok yerine ordular için ayrı renk körlüğü testleri de bulunmaktadır. Renkleri görme yetisinin yüzdesini ölçen bu testler en az yüzde otuz görebilen insanların orduya katılmasına izin verildiği için çok işe yarar.

E-Bülten