Kontakt Lens Sözlüğü

Kontakt lens dünyası, çeşitli terimlerle dolu bir karmaşa gibi görünebilir. Lens sözlüğü size kontakt lenslerle ilgili temel kavramları anlamanıza yardımcı olacaktır. İşte, kontakt lenslerle ilgili önemli terimlerin açıklamalarını içeren kapsamlı bir lens sözlüğü;

A

Asferik Lens

Küreden daha çok elips, parabol veya diğer konik şekillere benzeyen lens şekli. Bu tasarım, lensin korneaya daha paralel oturmasını sağlayarak uygunluğu ve konforu arttırmak için veya progresif bifokal etkisini sağlamak amacıyla kullanılır.

Astigmatizma

Gözün kırıcı yüzeylerinin silindir şeklinde değişmiş olması durumudur. Bu, ışığın odaklanma noktasının çizgi şeklinde olmasına neden olur. Astigmatizmayı düzeltmek için kontakt lenslerde silindir kullanılır.

B

Bandaj Kontakt Lens

Terapötik amaçlı kullanılan kontakt lens türü. Gözdeki yaralanmaları korumak veya iyileştirmek için kullanılır.

Benzalkonyum Klorid

Sert lenslerde bulunan solüsyon veya bazı ilaçların koruyucu yapısında bulunan (dezenfektan, prezervan) bir madde.

Benzil Alkol

Benzil alkol ise sert yapısı olan lenslerin, solüsyonlarında bulunan koruyucu (dezenfektan prezervan) bir madde.

Blefarit

Göz kapağı kenarlarının iltihabı.

Boyanma

Hasarlı kornea yüzeyine flöresein boyasının "göllenmesi". Hasarsız korneada flöresein göllenmez.

D

Dk Değeri

Kontakt lens materyalinin oksijen geçirgenliğini ifade eden bir değer.

Dk/t Değeri

Kontakt lens materyalinin kalınlığına göre oksijen geçirgenliğini ifade eden bir değer.

E

Enzimatik Temizleyici

Kontakt lens üzerindeki protein, mukoprotein veya lipoprotein depozitlerini ayıran veya parçalayan temizleyici.

Eşdeğer Oksijen Yüzdesi (EOP)

Oksijen geçirgenliği olmayan bir lensin atmosferdeki oksijen yüzdesi ile eşdeğer değeri.

F

Fenestrasyon

KL üzerindeki küçük delikler. Özellikle sert KL'lerde gözyaşının daha rahat dolaşmasını ve korneaya daha fazla oksijen ulaşmasını sağlar.

Floresein

Sert kontakt lensin uygunluğunu değerlendirmek ve korneal boyanma, abrazyonlar gibi durumları belirlemek için göze damlatılan floresan özelliği olan boya.

Floresein Paterni

Floresein ile boyanmış gözyaşının sert lens altında oluşturduğu ve bir biyomikroskopta gözlemlenen desen. Lensin kornea ile temasını gösterir.

Fotofobi

Işığa karşı hassasiyet, ışıktan rahatsız olma.

G

Gaz Geçirgen Lens

Korneaya oksijen, atmosfere karbon dioksit ve ısı ileten materyalden yapılmış kontakt lens.

Görme Keskinliği

Görme kapasitesinin en sık ölçülen şekli. Ondalık olarak ifade edilir ve yeterli görme keskinliği genellikle 10/10 olarak kabul edilir.

Gözyaşı Değişimi

PMMA kontakt lens ile kornea arasındaki gözyaşının içeriye, deoksijenize gözyaşı ile metabolik atıkların dışarı pompalanması.

H

Hidrojel

Yumuşak kontakt lens materyali.

Hipermetropi

Işınların göz merceği tarafından odaklandığı refraktif kusur, retinaya paralel gelen ışınlar. Aşırı düz kornea, aksiyel uzunluğu kısa olan ve göz küresi çok ince olan lens sebebiyle bunların kombinasyonu ile oluşabilir.

Hipoksi

Korneaya yeterince oksijen ulaşmaması durumu.

İnfiltrat

Korneada akyuvar ve lenfositlerin toplanması ile oluşan lezyon. Nedenleri arasında virüsler, korneaya az oksijen ulaşması (hipoksi) ve kontakt lens solüsyonuna aşırı duyarlılık bulunabilir.

K- Değerleri

Bir göz hastası korneasının en düz ve en dik meridyenlerinin kırıcılık değeridir.. Genellikle diyoptri cinsinden ifade edilir.

Keratit

Mekanik irritasyon, solüsyona duyarlılık, alerji, enfeksiyon veya diğer hastalık durumlarından kaynaklanan kornea iltihabı.

Keratokonjunktivit

Kornea ve konjunktivayı birlikte tutan inflamasyon.

Keratometre

Merkezi göz korneasının iki ana meridyeninin kuvartür değerlerini ölçmekte kullanılan alettir.

Keratoplasti

Kornea nakli, halk arasında "göz nakli" olarak bilinir.

Konjunktiva

Göz kapaklarının iç yüzeyini ve skleranın üzerini kaplayan, ıslak doku benzeri, saydam ve şeffaf dokudur.

Konjunktivit

Konjunktivanın allerjik, enfeksiyöz veya kimyasal nedenli iltihabı.

Kornea

Gözün öndeki penceresi durumundaki saydam, damarsız kısım. Üç boyutlu yapısı saat camına benzer. 

Korneal Ödem

Kontakt lens kullanıcılarında sıklıkla oksijen yetersizliğine bağlı olarak gelişen korneal ödemenin ve su tutulumunun meydana gelmesi.

Korneal Ülser

Korneanın en üst tabakası olan epiteli delip geçerek altında bulunan göz tabakalarını etkileyen lezyon. Sıklıkla korneada kalıcı hasara neden olabilir.

Nemlendirici Ajan

Kontakt lens solüsyonlarının içinde, lens yüzeyinin nemli tutulmasını sağlayan bir madde. Lensi takma anında rahatlık sağlar.

Neovaskülarizasyon

Korneada normalde kan damarı olmamalıdır. Kontakt lens kullanıcılarında gözün beyaz kısmından (sklera) korneaya doğru olmaması gereken yeni ve kırılgan damarların oluşumu (neovaskülarizasyon). 

Optik Zon

Kontakt lenslerin üzerinde bulunan ışın kırıcı gücün yerleşik olduğu merkezi alan.

Pakimetre

Korneal kalınlığı ölçmeye yarayan alet.

Polimetilmetakrilat (PMMA)

Gaz geçirgen olmayan sert kontakt lens üretiminde kullanılan Lucite veya Plexiglas maddelerine oldukça benzeyen bir maddedir.

Presbiyopi

Yakını odaklama yeteneğinin yaşlanma sürecinde azalması.

Punktat Boyanma

Göze floresein boya damlatıldığında korneal epitelin anormal noktasal boyanması. Kuru göz, solüsyona duyarlılık, kontakt lens üzerindeki depozitler, hipoksi, mekanik irritasyon veya enfeksiyona bağlı oluşabilir.

Rezidüel Astigmatizma

Hastaya kontakt lens uygulandıktan sonra kalan ve ölçülen astigmatizma değeri.

Sert KL

Sadece esneyecek derecede katı materyalden yapılmış kontakt lens.

Sfer (Küre)

Tüm meridyenlerdeki eğimin aynı yarıçapa sahip olduğu lens şekli.

Silikon Akrilat

Silikon ve oksijenin birleştirilmesiyle oluşturulan, sert lenslerin üretiminde kullanılan oksijen geçirgen materyal.

Silikon Hidrojel

İçine silikon eklenerek daha yüksek oksijen geçirgenliğine sahip, yumuşak kontakt lens materyali.

Solüsyon

Kontakt lensin ıslatıldığı, durulandığı ve içinde saklandığı sıvı.

Sürfaktan Temizleyici:

Kontakt lens yüzeyinden yapancı cisimleri uzaklaştıran, debrisi emülsifiye eden temizleyici. Bu tür temizleyiciler, lensin üzerinde biriken protein, yağ ve diğer kalıntıları çözer ve temizler. Lensin yüzeyindeki bu tür birikimlerin temizlenmesi, görüş netliğini artırır ve lensin uzun ömürlü olmasına yardımcı olur.

Tiomersal:

Bazı kontakt lens solüsyonlarında prezervan olarak kullanılan cıva içerikli bir bileşiktir. Tiomersal, solüsyonun içinde bakteri ve mikroorganizmaların büyümesini engelleyerek lensin hijyenik kalmasına yardımcı olur. Ancak, bazı kişilerde tiomersale karşı hassasiyet veya alerjik reaksiyonlar görülebileceği için, solüsyon seçerken kullanıcıların bu durumu dikkate almaları önemlidir.

Torik Lens:

Astigmatizmanın düzeltilmesinde kullanılan silindirik özelliklere sahip kontakt lenslerdir. Bu lensler, düzensiz kornea eğriliği veya lensin düzgün oturmaması gibi durumları düzeltmek için tasarlanmıştır. Torik lensler, özel bir şekle ve tasarıma sahiptir, böylece ışık odaklanırken düzeltme sağlarlar ve astigmatizmanın etkilerini minimize ederler.

Yumuşak KL:

Kendi üzerine kıvrılabilecek kadar yumuşak materyalden yapılmış kontakt lensleri ifade eder. Yumuşak lensler genellikle hidrojel veya silikon hidrojel materyallerden üretilir. Bu tür lensler, göz yüzeyine daha iyi uyum sağlayabilir ve genellikle daha fazla konfor sağlar. Yumuşak lensler, gün boyu rahat bir kullanım sağlamak için tasarlanmıştır ve birçok farklı lens tipini içerir, örneğin günlük kullan-at lensler veya aylık kullanılan lensler gibi.