Lens kutusunda oluşan biyofilm, mikroorganizmaların plastik yüzeye tutunup salgıladıkları koruyucu bir yapı içinde çoğalmasıyla gelişen ince mikrobiyal tabakadır. İlk aşamada gözle fark edilmeyebilir. Nemli ortam, eski solüsyon kalıntıları, yetersiz kurutma ve su teması oluşumu kolaylaştırabilir. Kontakt lens hijyeni aksadığında saklama kabı mikroorganizmalar için uygun bir rezervuar haline gelebilir. Araştırmalarda lens saklama kaplarındaki mikrobiyal kontaminasyonun yaygın olduğu ve Pseudomonas aeruginosa, Serratia marcescens gibi mikroorganizmaların tespit edilebildiği bildirilmiştir.
Lens Kutusunda Biyofilm Nasıl Oluşur?
Biyofilm oluşumu tek seferlik kirlenmeden farklı ilerler. Bakteri veya diğer mikroorganizmalar önce yüzeye tutunur. Ardından hücre dışı polimerik maddelerden oluşan yapışkan bir matris meydana getirir. Matris, mikroorganizmaların yüzeyde kalmasını kolaylaştırır ve dezenfeksiyon işlemlerine karşı direnci artırabilir. Lens kabı temizliği düzenli yapılmadığında söz konusu yapı zaman içinde kalınlaşabilir.
Eski lens solüsyonu üzerine yeni sıvı eklemek sık yapılan hatalardan biridir. Kullanılmış sıvı tamamen boşaltılmalı ve her saklama işleminde taze ürün kullanılmalıdır. Saklama haznesinin musluk suyuyla durulanması da güvenli değildir. Su içerisinde kontakt lens kullanıcıları açısından ciddi enfeksiyonlarla ilişkilendirilen mikroorganizmalar bulunabilir.
Kontakt lens hijyeni açısından kabın sürekli nemli kalmaması gerekir. Lensler takıldıktan sonra içindeki sıvı dökülür, hazne uygun bakım ürünüyle ovalanarak durulanır ve kapakları açık biçimde ters çevrilerek kurumaya bırakılır. Doğru bakım ürünü seçmek isteyenler lens solüsyonu seçeneklerini inceleyebilir. Lens solüsyonu kullanımında ürünün kendi bekletme ve dezenfeksiyon talimatına uyulması gerekir.
Biyofilm Göz Sağlığını Nasıl Etkileyebilir?
Biyofilm doğrudan göz üzerinde oluşmasa bile saklama kabındaki mikroorganizmaların lense taşınmasına zemin hazırlayabilir. Lens göze takıldığında kontamine yüzey korneayla temas eder. Uygun olmayan bakım alışkanlıkları mikrobiyal keratit gibi ciddi göz enfeksiyonlarıyla ilişkilidir. Lens kutusunun temizlenmemesi, eski sıvının üzerine yenisinin eklenmesi ve su kullanımı riskli davranışlar arasında yer alır.
Göz enfeksiyonu riski açısından ağrı, belirgin kızarıklık, ışığa hassasiyet, yoğun sulanma, akıntı veya bulanık görme dikkate alınmalıdır. Böyle bir tablo gelişirse lens çıkarılmalı ve yeniden takılmadan göz hekimine başvurulmalıdır.
Biyofilm tabakası her zaman çıplak gözle görülemez. Kabın temiz görünmesi mikrobiyolojik açıdan temiz olduğunu kanıtlamaz. Koku, kaygan yüzey, renk değişimi veya tortu fark edildiğinde kap kullanılmaya devam edilmemelidir. Günlük rutinde birkaç saniyelik temizlik adımı, saklama alanındaki mikroorganizma yükünü azaltmak açısından değer taşır.
Lens Kabı Nasıl Temizlenir ve Ne Zaman Değiştirilir?
Lens kabı temizliği için önce eski sıvı tamamen dökülür. Hazneler taze bakım ürünüyle ovalanır ve yine aynı sıvıyla durulanır. Musluk suyu kullanılmaz. Fazla sıvı uzaklaştırıldıktan sonra kap temiz bir kâğıt üzerinde kapakları açık ve ters biçimde kurumaya bırakılır. Eski ürün ile yenisi karıştırılmaz.
Lens kabı değiştirme sıklığı için genel öneri en geç üç ayda bir yenilemektir. Kabın çatlaması, kapağın tam kapanmaması, iç yüzeyin çizilmesi veya kalıntı birikmesi halinde üç aylık süre beklenmez. Kullanıma uygun farklı saklama seçeneklerini görmek için lens kabı modellerini inceleyin.
Günlük bir örnekte aylık lens kullanan kişi akşam lenslerini çıkardıktan sonra önceki sıvıyı döker, lenslerini bakım ürününün talimatına göre temizler ve kaba taze sıvı koyar. Sabah lensler takıldıktan sonra sıvı yeniden boşaltılır ve saklama bölmeleri kurutulur. Lens kabı değiştirme tarihi telefon takvimine kaydedildiğinde bakım rutini daha kolay takip edilir.
Göz enfeksiyonu riski sadece lensin kullanım süresiyle ilişkili değildir. Saklama kabı, eller, bakım ürünü ve su teması aynı rutinin parçalarıdır. Düzenli temizlik ve kuru saklama, biyofilm tabakası oluşmasını sınırlamak için uygulanabilecek en pratik adımlardır.
