Sauna ve hamamda kontakt lens kullanmak önerilmez. Yüksek sıcaklık tek başına temel sorun değildir, asıl risk gözün su, yoğun buhar ve hijyeni belirsiz yüzeylerle temas etmesidir. Kontakt lens suyla karşılaştığında şekli değişebilir, göze daha sıkı tutunabilir ve mikroorganizmaların kornea yüzeyinde kalmasına zemin hazırlayabilir. Hamamda yıkanma, sauna sonrasında duş alma veya yüzü suyla serinletme sırasında risk artar. En güvenli yaklaşım, alana girmeden önce lensleri çıkarmak ve görüş gerekiyorsa uygun bir gözlük kullanmaktır. Lens yeniden takılacaksa eller temiz ve tamamen kuru olmalıdır.
Sauna ve Hamamda Kontakt Lens Neden Önerilmez?
Kontakt lensle sauna veya hamama girmek, su ve mikrop temasını göz yüzeyine taşıyabilir. Musluk suyu steril değildir ve Acanthamoeba gibi mikroorganizmalar içerebilir. Lens, suyu emerek şişebilir veya korneaya daha fazla yapışabilir. Böyle bir temas, korneada küçük çiziklerin ve enfeksiyon riskinin artmasına zemin hazırlayabilir. CDC, kontakt lenslerin duş, yüzme ve jakuzi dahil suyla temas eden ortamlardan önce çıkarılmasını önerir. Sauna ve buhar odası için de benzer yaklaşım göz sağlığı kuruluşlarında yer alır. Sauna gözlüğü veya kapalı gözlerle kalmak su temasını bütünüyle ortadan kaldırmaz. Ter, yüz yıkama ve duş aşaması yine lensle temasa yol açabilir. Görüş ihtiyacı bulunan kişiler için tesisten önce gözlüğe geçmek, lensi güvenli koşullarda çıkarmaktan daha rahat bir plan olabilir.
Yoğun Buhar ve Sıcaklığın Lens Konforuna Etkisi
Saunadaki kuru sıcaklık ile hamamdaki yoğun nem aynı çevresel koşulu oluşturmaz. Sauna ortamında sıcak hava ve uzun süreli maruziyet bazı kişilerde göz yüzeyinde kuruluk, yanma veya batma hissini artırabilir. Hamamda ise yoğun buharın yanında su sıçraması, duş ve yüz yıkama ihtimali daha belirgin hale gelir. Lensin gözde rahat hissedilmesi güvenli olduğu anlamına gelmez. Rahatsızlık başladığında gözü ovuşturmak yerine ortamdan çıkmak, elleri yıkayıp kurulamak ve lensi çıkarmak daha güvenli bir yaklaşımdır.
Lens Suya Temas Ederse Ne Yapılmalı?
Lens sauna veya hamam sırasında suyla temas ettiyse mümkün olan ilk güvenli anda çıkarılmalıdır. Günlük kullan at lens yeniden takılmamalı, yenisiyle değiştirilmelidir. Tekrar kullanılabilen lenslerde üreticinin önerdiği dezenfeksiyon süreci uygulanmalı ve lens gece boyunca uygun solüsyonda bekletilmelidir. CDC, su temasından sonra lensin atılmasını veya yeniden kullanımdan önce tamamen temizlenip dezenfekte edilmesini önerir. Sık seyahat eden veya spa kullanımında bakım adımlarını azaltmak isteyen kişilerde günlük lensler tek kullanımlık yapıları nedeniyle pratik olabilir. Günlük lens seçimi de reçete, göz yapısı ve göz doktorunun önerisiyle yapılmalıdır.
Hamam Sonrası Lens Bakımı ve Hijyen
Hamamdan çıktıktan hemen sonra lens takmak isteyen kişinin ellerinde sabun, krem, yağ veya peeling kalıntısı bulunmamalıdır. Eller sabun ve suyla yıkanmalı, tüy bırakmayan temiz bir havluyla tamamen kurutulmalıdır. Tekrar kullanılabilen ürünler musluk suyuyla durulanmamalı veya su içinde saklanmamalıdır. Lens bakımında uygun lens solüsyonu kullanılması, yüzeydeki kalıntıların temizlenmesi ve dezenfeksiyon için gerekli bakım düzeninin sürdürülmesine katkı verir. CDC ve FDA, lenslerin ya da saklama kaplarının suyla temizlenmemesini tavsiye eder. Lens takıldıktan sonra batma hissi sürüyorsa yeni bir lens denemek yerine gözleri dinlendirmek daha doğru olabilir. Ağrı veya görüş değişikliği varsa uzman değerlendirmesi gerekir.
Kızarıklık ve Ağrı Varsa Lens Takılmamalı
Sauna veya hamam sonrasında gözde belirgin kızarıklık, ağrı, ışığa hassasiyet, yoğun sulanma, akıntı ya da bulanık görme gelişirse kontakt lens çıkarılmalı ve tekrar takılmamalıdır. Belirtiler kornea enfeksiyonu gibi daha ciddi bir sorunla ilişkili olabilir. CDC, lens kullanan kişilerde ağrı, kızarıklık, bulanık görme ve ışık hassasiyeti görüldüğünde göz doktoruyla hızlı şekilde iletişime geçilmesini önerir.
Hamama lensle giren ve ardından duş alan bir kişi gözünde batma hissederse lensi çıkarmalıdır. Günlük lens kullanıyorsa ürünü atmak, tekrar kullanılabilen lens kullanıyorsa uygun dezenfeksiyon talimatına uymak gerekir. Şikâyet geçmiyorsa lenssiz kalmak ve muayene olmak daha güvenlidir. Sauna ve hamam planında en sade seçim, lensi girişten önce çıkarmak ve sıcak, buharlı, suyla temas edilen süreç tamamlandıktan sonra temiz ellerle yeniden takmaktır.
