SPH, gözün uzak ya da yakın görme kusurunu düzeltmek için gereken lens gücünü gösterir. Sphere kelimesinin kısaltmasıdır ve reçetede artı ya da eksi değerle yazılır. Eksi değer miyopiyi, artı değer hipermetropiyi ifade eder. Değer sıfırdan uzaklaştıkça ihtiyaç duyulan düzeltme gücü artar.
Kontakt lens kutularında SPH yerine PWR ya da D ifadesi de görülebilir. Üçü de lensin görme düzeltme gücüyle ilgilidir. Kişi eski gözlük reçetesine bakarak lens siparişi vermek isteyebilir, fakat kontakt lens doğrudan göz yüzeyine yerleştiği için ayrı reçete gerekir. Lens seçimi sırasında SPH kadar BC, DIA, materyal, kullanım süresi ve gözdeki duruş da dikkate alınır.
SPH Değeri Neyi İfade Eder?
SPH değeri, lensin odaklama gücünü anlatır. Miyop kişiler uzağı daha bulanık görür. Reçetede eksi işaretli SPH değeri bulunur. Örneğin SPH -2.00, uzağı görme kusurunu düzeltmek için kullanılan lens gücünü gösterir. Hipermetrop kişilerde artı işaretli değer yazılır. SPH +1.50 gibi bir ölçü, yakın ya da genel odaklanma ihtiyacına göre belirlenebilir.
SPH değeri diyoptri cinsinden yazılır. Genellikle 0.25 aralıklarla ilerler. -1.00, -1.25, -1.50 ya da +2.00 gibi rakamlar sık görülür. Rakam büyüdükçe gözün ihtiyaç duyduğu optik düzeltme artar. Lens kullanan kişi için en rahat sonuç, güncel muayene ve doğru lens uyumuyla alınır.
SPH tek başına tüm reçeteyi açıklamaz. Astigmatizma varsa CYL ve AXIS değerleri de yer alır. Yakın görme desteği gereken kişilerde farklı ek değerler bulunabilir. Kısa ifade ile SPH temel görme numarasını gösterir, fakat lens reçetesinin tek parçası değildir.
SPH Artı Ve Eksi Değerleri Nasıl Okunur?
SPH değerinin başında eksi işareti varsa miyopi vardır. Miyop kişiler yakını daha rahat görür, uzaktaki yazılar ve yüzler bulanıklaşabilir. Eksi lens, ışığın gözde daha doğru odaklanmasına katkı verir. Örneğin -3.00 değeri, -1.00 değerine göre daha güçlü düzeltme ihtiyacı anlamına gelir.
SPH değerinin başında artı işareti varsa hipermetropi söz konusudur. Hipermetrop kişilerde yakın çalışma, uzun okuma ya da ekran kullanımı sırasında göz yorgunluğu daha belirgin olabilir. Artı değerli lensler, odaklanma yükünü azaltmak için tercih edilir.
Bazı reçetelerde SPH 0.00, Plano ya da PL şeklinde yazılabilir. Böyle bir ifade, o göz için küresel numara gerekmediğini anlatır. Fakat astigmat değerleri varsa lens ihtiyacı yine devam edebilir. Reçetedeki her satır sağ ve sol göz için ayrı okunmalıdır. Sağ göz ve sol göz dereceleri farklı olabilir.
Lens Reçetesinde SPH, BC, DIA Ve CYL Farkı
Kontakt lens reçetesi birkaç değerden oluşur. SPH görme düzeltme gücünü belirtir. BC, lensin arka eğriliğini gösterir. DIA, lensin çap ölçüsüdür. CYL ve AXIS ise astigmatizma için kullanılır. Değerlerin her biri farklı bir ihtiyaca karşılık gelir. SPH doğru olsa bile BC ya da DIA kişiye uymuyorsa lens gözde rahatsızlık verebilir. Batma, kayma, bulanıklık, kızarıklık ya da gün sonunda yoğun kuruluk yaşanabilir. Lensin gözde rahat durması, numara kadar ölçü uyumuyla da ilgilidir. Renkli lens almak isteyen kişiler de SPH değerine dikkat etmelidir. Estetik görünüm tek başına yeterli değildir. Numaralı ürünlerde görme düzeltmesi ve gözle uyum birlikte düşünülmelidir. Astigmatizması olan kullanıcılar, ürünün torik seçeneklerinin bulunup bulunmadığını kontrol etmelidir.
Gözlük Reçetesindeki SPH İle Lens SPH Değeri Aynı Olur Mu?
Gözlük reçetesindeki SPH ile lens reçetesindeki SPH değeri her zaman birebir örtüşmez. Gözlük camı gözden belli mesafede durur. Kontakt lens ise kornea üzerinde yer alır. Mesafe farkı, yüksek derecelerde lens gücünü değiştirebilir. Düşük numaralarda yakın değerler görülebilir, fakat karar reçeteye göre verilmelidir. Gözlük reçetesini lens reçetesi gibi kullanmak doğru bir alışkanlık değildir. Kontakt lens reçetesi göz yüzeyini ve ürün uyumunu da kapsar. Uzman, deneme lensiyle hareketi, merkezlenmeyi ve görüş kalitesini kontrol eder. Kullanıcı da gün içindeki hissini paylaşır. Kısa süreli deneme, yanlış ürün alma riskini azaltır. Online alışverişte ürün kutusundaki SPH değeri reçeteyle karşılaştırılmalıdır. Sağ ve sol göz karışmamalıdır. Eski reçeteyle uzun süre devam etmek yerine düzenli kontrol tercih edilmelidir. Görüşte bulanıklık, sık baş ağrısı, ışıklarda dağılma ya da lensi erken çıkarma isteği varsa yeni değerlendirme gerekir.
Doğru SPH Değeriyle Lens Kullanırken Nelere Dikkat Edilir?
Doğru SPH değeri, daha rahat görüş için temel adımdır. Lens takıldığında görüntü açık, dengeli ve gün içinde istikrarlı hissedilmelidir. İlk dakikalarda hafif farkındalık normal olabilir, fakat sürekli batma ya da bulanıklık beklenen bir deneyim değildir. Lens kullanırken hijyen alışkanlığı ihmal edilmemelidir. Eller yıkanmadan lens takılmamalı, ürün kullanım süresi aşılmamalı, lens kabı düzenli yenilenmelidir. Lens solüsyonu her kullanımda taze olmalı, eski sıvının üzerine yeni sıvı eklenmemelidir. Günlük lensler tekrar takılmamalı, aylık lensler önerilen süreden uzun kullanılmamalıdır. SPH değeri doğru olsa bile göz kuruluğu, alerji dönemi, klima, rüzgar ve uzun ekran süresi konforu etkileyebilir. Kişi gözünü sık sık ovuşturuyor, lens kayıyor ya da kızarıklık oluşuyorsa ara verip kontrol almalıdır. Lens reçetesinde SPH, görme gücünü anlatan ana değerdir. Güvenli ve rahat kullanım için SPH, ölçü uyumu, hijyen ve güncel muayene birlikte düşünülmelidir.
