Eksi ya da artı değer yükseldikçe lens seçimi biraz daha dikkat isteyen bir sürece dönüşür. Güçlü reçetede rahat görüş isteyen kişi için odak noktasında tek başına numara yer almaz. Kontakt lensler tıbbi cihaz kabul edilir ve reçete tamamlandığında güç değeri yanında materyal, üretici, baz eğri ve çap gibi bilgiler de yazılır. Lens kararının tam göz muayenesi, deneme lensi, göz üzerindeki uyum kontrolü ve bakım eğitimiyle birlikte verilmesi gerektiğini belirtir. Yüksek numaralı gözlerde iyi bir başlangıç, internette rastgele kutu aramak değil, göze gerçekten uyan lensi bulmaktır.
Yüksek Numarada Lens Numarası Neden Gözlükle Aynı Çıkmaz?
Gözlük reçetesi ile kontakt lens reçetesinin birebir aynı olmaması pek çok kişiyi şaşırtır. American Academy of Ophthalmology, iki reçetenin farklı çıkabilmesinin başlıca nedenlerinden birinin lensin göze uzaklığının değişmesi olduğunu söylüyor. Kontakt lens doğrudan göz yüzeyine otururken gözlük camı gözden daha ileride durur. Güçlü numaralarda aradaki mesafe daha belirgin hale geldiği için dönüştürme hesabı devreye girer. CooperVision Practitioner, vertex dönüşümünün artı ya da eksi 4.00 diyoptri ve üzerindeki güçlerde önem kazandığını, birçok küresel yumuşak lenste artı eksi 6.00 sonrasında adımların 0.50 diyoptriye genişlediğini aktarıyor.
Yüksek Numaralı Gözlerde Lens Materyali
Yumuşak lensler korneaya oksijen geçirebilen esnek plastiklerden üretilir. FDA, yeni nesil silikon hidrojel materyallerin göze daha fazla oksijen iletebildiğini belirtiyor. AAO refraksiyon kılavuzu ise bazı kontakt lenslerde kalınlık ve ağırlığın korneaya oksijen ulaşımını azaltabildiğini, bunun hipoksiyle ilişkili sorunlara kapı aralayabildiğini vurguluyor. Numara büyüdükçe lens kalınlığı artabildiği için, gün sonunda ağırlık hissi, kuruluk ya da netlikte düşme yaşayan kişilerde materyal seçimi daha anlamlı hale gelir. Uzun ekran saatleri, klima, yoğun ofis temposu ya da akşam geç saatlere uzayan kullanım varsa, hekimin günlük tek kullanımlık ya da yüksek oksijen geçirgenliğine sahip seçeneklere yönelmesi sık görülen bir yaklaşım olur. Daily disposable lenslerin gerçek tanımı da nettir.
Astigmat Varsa Hangi Lens Tipi Daha Uygun Olur?
Yüksek numaraya astigmat eşlik ediyorsa seçim alanı biraz daha daralabilir. Astigmat için iki ana kontakt lens grubunu torik yumuşak lensler ve rigid gas permeable lensler olarak tanımlıyor. Sert lensler astigmatta genelde yumuşak modellere göre daha iyi performans gösterir, yine de yeni torik tasarımlar konfor ve görüş kalitesini ciddi biçimde ilerletmiş durumda. Lenslerin daha net ve keskin görüş sağlama eğiliminde olduğunu, daha dayanıklı olduklarını, fakat alışma süresinin yumuşak lenslere göre daha uzun olabildiğini belirtiyor. Düzensiz kornea yapısı ya da ileri kuruluk yaşayan kişilerde skleral lens seçeneği de gündeme gelebilir. Lenslerin hasarlı korneası olan ya da ciddi kuru göz yaşayan hastalara sık reçetelendiğini aktarıyor. Reçetede yüksek numara bulunması, doğrudan sert lens gerekeceği anlamına gelmez. Karar, astigmat derecesi, kornea yapısı, günlük yaşam ritmi ve konfor beklentisi birlikte değerlendirilerek verilir.
Lens Seçerken Hangi Ayrıntalara Bakılır?
Mağazada ya da online sipariş ekranında kafa karışması yaşayan çok kişi var. İşi kolaylaştıran en pratik yol, karar verirken şu başlıklara bakmak.
-
Güncel muayene tarihi ve geçerli kontakt lens reçetesi.
-
Gözlük numarasından ayrı değerlendirilen kontakt lens gücü.
-
Reçeteyi karşılayan güç aralığı.
-
Baz eğri ve çap uyumu.
-
Astigmat, yakın görüş ihtiyacı ya da kuruluk gibi eşlik eden durumlar.
-
Günlük, iki haftalık ya da aylık değişim planının yaşam düzenine uyması.
Yüksek numarada doğru seçim, katalogdaki en popüler kutuya yönelmekten çok, göz yüzeyine sakin oturan ve gün boyu dengeli görüş veren seçeneği bulmakla ilgilidir. Bazı kişiler ilk denemede aradığı rahatlığı yakalar, bazı kişiler ise farklı materyal ya da farklı değişim planı deneyerek doğru eşleşmeye ulaşır.
Günlük Kullanımda Konforu Artırmak İçin Neler Yapılabilir?
Doğru lens bulunduğunda işin yarısı tamamlanır, diğer yarısı kullanım alışkanlıklarında saklıdır. Lenslerin güvenli ve etkili kalması için ellerin sabun ve suyla yıkanmasını, tamamen kurulanmasını, lenslerin sudan uzak tutulmasını, duşa ya da havuza girerken çıkarılmasını, önerilen solüsyonun kullanılmasını ve lens kabının en az üç ayda bir değiştirilmesini öneriyor. Gece lensle uyumak ise hekim açıkça söylemedikçe riskli kabul edilir, çünkü overnight kullanım ciddi göz enfeksiyonlarıyla ilişkilidir. Yedek gözlük taşımak da küçük görünen ama hayatı rahatlatan bir ayrıntıdır. Yolda, işte ya da seyahatte lensi çıkarmak gerektiğinde el altında temiz bir alternatif olması konfor hissini korur. Yıllık kontrol randevusunu aksatmamak da reçetenin hâlâ göze uyup uymadığını görmek için önem taşır. Yüksek numaralı gözler için lens seçimi ilk bakışta zor görünebilir, fakat doğru muayene ve sakin ilerleyen deneme süreciyle günlük hayatı gerçekten kolaylaştıran bir eşleşme yakalamak mümkündür.
